Prognozy wyników – wyjaśniamy: co oznacza podwyższenie, obniżenie lub potwierdzenie prognozy

W ciągu dwóch dni pod koniec października 2026 r. spółki giełdowe zmieniały swoje prognozy na kilka sposobów. W komunikacie o wynikach z 28 października Sprouts Farmers Market określiła prognozę zysku na akcję na 2026 r. na ok. 4,80 USD, poniżej przedziału 5,32–5,40 USD podanego w lipcu, nie nazywając tej zmiany – Polstob określa ją jako obniżkę. 29 października Trane Technologies podwyższyła prognozę przychodów, jednocześnie potwierdzając przedział zysku na akcję (komunikat), a Merck zawęziła przedziały prognoz sprzedaży i skorygowanego zysku oraz podwyższyła ich środki (komunikat). Tego samego dnia w Tokio Komatsu i Ibiden opublikowały w TDnet, systemie ujawniania informacji giełdy, zaktualizowane prognozy całoroczne (Komatsu, Ibiden). Znaczenie takich zmian zależy częściowo od stojących za nimi przepisów, które w Nowym Jorku, UE i Tokio znacznie się od siebie różnią.

Prognoza wyników (guidance), nazywana też perspektywami (outlook) lub prognozą, to szacunek samej spółki dotyczący danych, których jeszcze nie opublikowała, takich jak roczna sprzedaż, zysk czy zysk na akcję (EPS). Zwykle ma postać przedziału; jego środek leży w połowie odległości między krańcami. Potwierdzenie prognozy oznacza powtórzenie jej bez zmian; jej zawężenie – zbliżenie krańców przedziału do siebie, przy którym środek może pozostać na miejscu albo się przesunąć. Wiele prognoz dotyczy danych skorygowanych (non-GAAP), z których wyłączono pozycje uznawane przez spółkę za nietypowe; czym różnią się one od danych według GAAP, wyjaśnia materiał Polstob o czytaniu raportów wynikowych, do którego link znajduje się poniżej.

Nowy przedział sprzedaży Merck podnosi dolną granicę o 0,5 mld USD i utrzymuje górną na poziomie 67,3 mld USD, co według wyliczeń Polstob przesuwa środek z 66,8 mld USD do 67,05 mld USD. Środek przedziału EPS (non-GAAP) rośnie z 2,71 USD do 2,795 USD – również według wyliczeń Polstob. Nowy przedział EPS uwzględnia jednorazowe obciążenia w wysokości 3,62 USD na akcję w związku z przejęciem Cidara, 2,31 USD w związku z Terns i 0,12 USD w związku z umową licencyjną z SciBrunch; przedział z sierpnia uwzględniał już dwa pierwsze, a Merck podaje, że obciążenie związane z SciBrunch jest w jej prognozie nowe (komunikat).

Amerykańskie prawo papierów wartościowych nie traktuje prognoz wyników jako odrębnej kategorii. Prognoza przychodów, dochodu lub EPS mieści się w ustawowej definicji stwierdzenia dotyczącego przyszłości (forward-looking statement) w 15 U.S.C. 78u-5, czyli w przepisie o bezpiecznej przystani (safe harbor) dodanym przez PSLRA, ustawę z 1995 r. reformującą postępowania sądowe. W powództwach prywatnych spółka raportująca do SEC nie ponosi odpowiedzialności za takie stwierdzenie, jeżeli zostało ono oznaczone jako dotyczące przyszłości i towarzyszyły mu rzeczowe zastrzeżenia ostrzegawcze (meaningful cautionary statements) wskazujące ważne czynniki, które mogłyby spowodować, że rzeczywiste wyniki będą się istotnie różnić; jeżeli było ono nieistotne; lub jeżeli powód nie jest w stanie udowodnić, że zostało ono złożone lub zatwierdzone przez członka kierownictwa wykonawczego (executive officer), który wiedział, że jest fałszywe lub wprowadzające w błąd. Bezpieczna przystań ma zastosowanie w powództwach prywatnych wnoszonych na podstawie ustawy Exchange Act – stanowi ten przepis.

Ten sam przepis stanowi, że nie nakłada on obowiązku aktualizowania stwierdzeń dotyczących przyszłości. Nie oznacza to, że spółki nigdy nie muszą korygować prognoz. Bezpieczna przystań nie ma też zastosowania wszędzie: wśród wyłączeń są m.in. pierwsze oferty publiczne, wezwania (tender offers), sprawozdania finansowe według GAAP i emitenci akcji groszowych (penny stocks). Komunikaty zawierają odpowiadające temu sformułowania. Sprouts w swoim komunikacie oznacza swoje stwierdzenia jako dotyczące przyszłości w rozumieniu ustawy z 1995 r., a Trane ostrzega, że rzeczywiste wyniki mogą istotnie różnić się od jej oczekiwań.

To, w jaki sposób prognozy trafiają na rynek, kształtuje Regulation FD (fair disclosure). Zgodnie z 17 CFR 243.100 spółka, która przekazuje istotne informacje niepubliczne (ważne fakty, które nie zostały jeszcze upublicznione) profesjonalnym uczestnikom rynku, takim jak brokerzy i zarządzający funduszami, lub posiadaczom papierów wartościowych, którzy prawdopodobnie zawrą na ich podstawie transakcje, musi je opublikować jednocześnie, jeżeli ujawnienie było zamierzone, a niezwłocznie (promptly), jeżeli nie było – z wyjątkami, np. dla doradców zobowiązanych wobec niej do zachowania poufności. „Niezwłocznie” oznacza tak szybko, jak jest to rozsądnie wykonalne od chwili, gdy członek wyższego kierownictwa (senior official) się o tym dowie, a najpóźniej w ciągu 24 godzin lub do najbliższego otwarcia NYSE, w zależności od tego, który z tych terminów upływa później. Wymóg spełnia formularz 8-K lub inny kanał szerokiego publicznego ujawnienia. Zagraniczni emitenci prywatni (foreign private issuers) nie podlegają tym przepisom.

Regulation FD nie zakazuje rozmów z analitykami; zakazuje selektywnego ujawniania informacji. Przyjmując ją w sierpniu 2000 r., SEC w Release 33-7881 wskazała praktykę zabiegania przez analityków o „wskazówki” (guidance) dotyczące prognoz wyników. Jeżeli przedstawiciel spółki prywatnie zasygnalizuje, że wyniki będą wyższe, niższe lub zgodne z prognozami analityków, otwarcie lub za pomocą pośrednich sugestii, spółka prawdopodobnie naruszyła przepis – stwierdza ten dokument. SEC powołała się także na doniesienia o wcześniejszych ostrzeżeniach o wynikach przekazywanych analitykom lub wybranym instytucjom przed opinią publiczną. Złożenie formularza 8-K to jeden ze sposobów, w jakie Regulation FD pozwala spółce upublicznić informacje. Formularz 8-K spółki Sprouts z nową prognozą został przyjęty przez SEC 28 października o 16:04:02 EDT (UTC-4).

Unijne rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku (MAR) nie wspomina o prognozach jako takich. Działa poprzez pojęcie informacji poufnej, zdefiniowanej w art. 7 jako precyzyjna, niepubliczna informacja dotycząca emitenta lub jego papierów wartościowych, która po podaniu do wiadomości publicznej prawdopodobnie miałaby znaczący wpływ na ich ceny. Zgodnie z art. 17 ust. 1 emitent musi jak najszybciej podać do wiadomości publicznej informacje poufne, które bezpośrednio go dotyczą, nie może łączyć tego ujawnienia z promocją swojej działalności i musi utrzymywać te informacje na swojej stronie internetowej przez co najmniej pięć lat. Od 5 czerwca 2026 r., po zmianach wprowadzonych przez unijny Listing Act, w przypadku procesu rozciągniętego w czasie należy ujawnić wyłącznie ostateczne zdarzenie lub okoliczności.

Przeanalizowane źródła unijne nie ustanawiają ogólnego obowiązku publikowania prognoz. Od 5 czerwca 2026 r. MAR pozwala emitentowi opóźnić ujawnienie informacji poufnej tylko wtedy, gdy – obok innych warunków – informacja ta nie stoi w sprzeczności z jego ostatnim publicznym komunikatem w tej sprawie; zastąpiło to kryterium, czy opóźnienie wprowadziłoby opinię publiczną w błąd – podaje ESMA. Rozporządzenie delegowane Komisji z 8 kwietnia 2026 r. wymienia wśród takich sprzeczności istotną zmianę wcześniej ogłoszonych prognoz, wyników finansowych lub celów biznesowych, podając jako przykłady ostrzeżenia o wynikach (profit warnings) i niespodzianki wynikowe (earnings surprises). Opublikowany w październiku 2026 r. raport końcowy ESMA usuwa wytyczną z 2022 r. dotyczącą opóźnień, które prawdopodobnie wprowadzą opinię publiczną w błąd.

W Tokio raport wynikowy nazywa się kessan tanshin. Rule 404 Securities Listing Regulations (regulaminu notowań) Tokijskiej Giełdy Papierów Wartościowych wymaga natychmiastowego ujawnienia wyników po ich ustaleniu, a w praktyce raport zawiera prognozę całoroczną, jak raport Komatsu. Rule 405 wymaga natychmiastowego ujawnienia, gdy nowa prognoza lub rzeczywisty wynik istotnie różni się od ostatniej opublikowanej prognozy (lub, w razie jej braku, od rzeczywistych wyników z ubiegłego roku) w zakresie sprzedaży, zysku operacyjnego, zysku zwykłego (ordinary profit) lub zysku netto. Zysk zwykły to pozycja japońskiej rachunkowości; spółki dobrowolnie stosujące MSSF (IFRS) używają zamiast niego zysku przed opodatkowaniem – stanowi przepis. Tekst angielski jest tłumaczeniem referencyjnym z 16 października 2026 r., a giełda zaznacza, że wiążący jest japoński oryginał.

Enforcement Rules giełdy (przepisy wykonawcze; Rule 407, również w tłumaczeniu referencyjnym) określają liczbowo, co znaczy „istotny” (material). Prognoza sprzedaży wymaga ujawnienia, gdy nowa wartość podzielona przez poprzednią wynosi co najmniej 1,1 lub najwyżej 0,9, czyli zmienia się o 10 proc. w którąkolwiek stronę. Dla zysku operacyjnego, zysku zwykłego i zysku netto progi wynoszą 1,3 i 0,7, czyli 30 proc. w którąkolwiek stronę, a poprzednia prognoza na poziomie zera zawsze się kwalifikuje. Japońskojęzyczne FAQ giełdy dodaje, że prognozę w formie przedziału sprawdza się zarówno dla górnego, jak i dolnego krańca, a przejście między zyskiem a stratą zawsze wymaga ujawnienia. Jej anglojęzyczny przewodnik (grudzień 2023 r.) podaje, że informacje ujawnia się za pośrednictwem TDnet i że giełda może wydawać ostrzeżenia, gdy brakuje wymaganych ujawnień, w tym korekt prognoz.

Raport śródroczny Komatsu (US GAAP, 29 października) zaktualizował opublikowaną 29 lipca prognozę na rok obrotowy kończący się w marcu 2027 r.: sprzedaż do 4 450 000 mln JPY (+3,4%), zysk operacyjny do 585 000 mln JPY (+5,4%), zysk przed opodatkowaniem do 548 000 mln JPY (+7,9%) i zysk netto przypadający akcjonariuszom do 382 000 mln JPY (+9,5%). Jako przyczyny raport wskazuje silniejszy popyt na maszyny budowlane i słabszego jena w II kwartale; utrzymuje też założenia kursowe na II półrocze: 150,0 JPY za dolara i 174,0 JPY za euro. Ibiden 29 października zaktualizowała prognozę z 4 sierpnia: sprzedaż do 565 000 mln JPY (+2,7%), zysk operacyjny do 133 000 mln JPY (+4,7%), zysk zwykły do 134 500 mln JPY (+5,9%) i zysk netto do 89 000 mln JPY (+6,0%), wskazując na większe zamówienia na produkty do serwerów generatywnej AI, korzystniejszą strukturę produktów i słabszego jena.

Według porównania Polstob każda z tych zmian jest mniejsza niż progi z Rule 407, od których ujawnienie staje się obowiązkowe, choć FAQ giełdy uznaje publikowanie nowych prognoz poniżej tych progów za pożądane. Podobnie jak komunikaty amerykańskie, raport Komatsu zawiera zastrzeżenie, że rzeczywiste wyniki mogą znacząco różnić się od prognoz.